AMERYKA POŁUDNIOWA

Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km2. Przez Europejczyków, obie Ameryki są też nazywane Nowym Światem

Krótka historia

Ameryka Południowa była obszarem bardzo burzliwym. Po II wojnie światowej był to teren ostrych konfliktów społeczno-politycznych. Ameryka Południowa była obszarem rządzonym przez różne siły wojskowe, które blokowały rozwój. Liczne były też obawy przed wpływami ze strony Związku Radzieckiego. Trudne warunki życia i pracy były przyczyną obalenia dyktatur rządzących krajami Ameryki. W latach 50. XX w. doszło do licznych walk i wystąpień co w efekcie końcowym spowodowało upadek większości rządów dyktatorskich. Na początku lat 60. zeszłego stulecia dyktatura utrzymywała się tylko w kilku państwach (Dominikana, Nikaragua, Paragwaj). Lata 70. przyniosły większe otwarcie krajów Ameryki Południowej na świat, szukanie nowych kontaktów, partnerów itp.

Bogactwa naturalne

Główne złoża: rudy żelaza, cynk i ołów, cyna, mangan, antymon, boksyty, uran, siarka, ropa naftowa, diamenty.

Klimat

W Ameryce Południowej występują wszystkie strefy klimatyczne, począwszy od klimatu równikowego na północy kontynentu, poprzez zwrotnikowy, podzwrotnikowy, umiarkowany do subpolarnego na południu kontynentu. Pod względem opadów w Ameryce Południowej są tereny o obfitych opadach (Nizina Amazonki), ale również pustynne (w Andach).

System wodny

Ok. 85% powierzchni Ameryki Południowej należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego. Największymi rzekami są: Amazonka, Parana, Säo Francisco, Orinoko. Wśród niewielkiej liczby jezior wymienić należy: Maracaibo, Patos, Titicaca. Na zachodnich stokach Andów Patagońskich w Chile oraz na nizinie pacyficznej w Kolumbii i w środkowym biegu rz. Magdaleny opady przekraczaja nawet 7000 mm rocznie. Najbardziej suchymi obszarami są zachodnie stoki w środkowej czesci Andów (pustynia Atacama poniżej 20 mm). Na pustyni Atacama są miejsca, gdzie ostatni deszcz spadł 400 lat temu. W północnej części Chile, w mieście Arica roczne sumy opadów nie dochodzą do 1 mm, a w Iquique bywaja okresy kilkunastoletnie, w których nie spada ani jedna kropla deszczu.

Warunki naturalne

Kontynent mało rozczłonkowany, półwyspy i wyspy stanowią niewielką część całej powierzchni kontynentu, największe półwyspy: Brunswick, Taitao. Główne wyspy: Ziemia Ognista, Riesco, Santa Inés. Ameryka Południowa jest kontynentem o przewadze terenów nizinnych, średnia wysokość 655 m n.p.m. Na zachodzie kontynentu biegną góry Andy, będące przedłużeniem Kordylierów z Ameryki Północnej. Najwyższym szczytem jest Aconcagua w Argentynie (6959 m n.p.m.), a najniżej położonym terenem jest obszar Salinas Grandes (40 m p.p.m.) na półwyspie Valdes. Największe wyżyny Ameryki Południowej to: Wyżyna Gujańska, Wyżyna Brazylijska, Wyżyna Patagońska, niziny to: Nizina Orinoko, Nizina Amazonki, Nizina Boliwijska,

Ludność

Ameryka Płd. - podział politycznyAmeryka Południowa ma 314 mln mieszkańców (1994), co stanowi prawie 5,6% ludności całej kuli ziemskiej, średnia gęstość zaludnienia wynosi ok. 18 mieszkańców na 1 km2, ale brak jest równomiernego rozmieszczenia na kontynencie, choć nie tak bardzo jak w przypadku Ameryki Północnej. Najbardziej zaludnione tereny to: Ekwador - 40 osób/km2 (1994) i Kolumbia - 30 osób/km2 (1994), a najmniej zaludnione tereny to obszar Surinamu - 3 osoby/km2 (1994) i Gujany - 4 osoby/km2 (1994). Podział administracyjny: 33 państwa niepodległe i 14 terytoriów kolonialnych i zależnych. Największe miasta: Sao Paulo - ponad 25 mln. mieszkańców (2001), Rio de Janeiro - ok. 15 mln. mieszkańców (2000), Buenos Aires - ponad 14 mln. mieszkańców (2001).

Języki

Ameryka Południowa jest kontynentem wielojęzykowym. Podstawowymi językami są : język portugalski , którym posługuje się 183 miliony mieszkańców Brazylii (dane z 2004 roku) i język hiszpański, którym posługuje się około 170 milionów mieszkańców kontynentu. Można się spotkać także z takimi językami jak: niderlandzkim, angielskim, francuskim (języki europejskie). Języki dominują na terenach dawnych kolonii w zależności od tego do jakiego państwa należały.

Flora Ameryki Południowej

Biomy lądowe w Ameryce Północnej i Południowej Ze względu na dość duże obszary nie naruszone przez człowieka w Ameryce Południowej można spotkać liczne gatunki flory. W dorzeczu Amazonki występuje typowy deszczowy las tropikalny. Można jednak spotkać również obszary o odmiennej roślinności: na Wyżynie Brazylijskiej - lasy monsunowe, półpustynie w Peru i Boliwii. Najczęściej spotykane rośliny użytkowe to: ziemniak, tytoń, kakaowiec, ananas.

Fauna Ameryki Południowej

Świat zwierzęcy w Ameryce Południowej jest bogaty pod względem liczby i różnorodności gatunków; najbardziej typowe to: mrówkojad, tapir, małpy czepiaki i kapucynki, świnki morskie, nutrie, szynszyle, lamy, papugi, kolibry, kondory, boa dusiciele oraz anakondy, kajmany, piranie.